Mâm ngũ quả là khái niệm để chỉ một mâm trái cây với khoảng năm loại hoa quả khác nhau thường được bày biện trong ngày Tết Nguyên Đán của người Việt. Mâm ngũ quả thường được chưng, bày trên bàn thờ tổ tiên hoặc trên bàn tiếp khách.
1. Mâm ngũ quả miền Bắc (Phối hợp theo Ngũ hành)
Người miền Bắc thường chọn trái cây theo 5 màu sắc tượng
trưng cho Kim - Mộc - Thủy - Hỏa - Thổ để cầu mong sự cân bằng, may mắn.
Chuối xanh (Mộc): Theo quan niệm phong thủy, quả chuối
xanh ứng với hành Mộc. Một nải chuối thường có rất nhiều quả tượng trưng cho sự
sum vầy, đầm ấm. Nải chuối như bàn tay ngửa lên nên còn có ý nghĩa che chở, bao
bọc. Thực tế, khi bày ngũ quả, có thể dễ dàng nhận thấy sự bao bọc này bởi nải
chuối bao giờ cũng ở cuối cùng, làm chỗ dựa, nâng đỡ các loại quả khác.
Bưởi vàng hoặc Phật thủ (Thổ): Đặt giữa lòng nải chuối,
cầu mong phúc lộc viên mãn.
Ớt đỏ/Táo đỏ (Hỏa): Tạo điểm nhấn rực rỡ, may mắn.
Lê/Roi/Mận trắng (Kim): Đại diện cho sự hanh thông,
thuận lợi.
Nho đen/Hồng xiêm (Thủy): Tượng trưng cho sự giàu
sang, phú quý.
2. Mâm ngũ quả miền Nam (Cầu - Sung - Vừa - Đủ - Xài)
Người miền Nam chú trọng vào ý nghĩa tên gọi của các loại
quả, thể hiện ước vọng thực tế về đời sống vật chất.
Mãng cầu: Mang ý nghĩa cầu chúc những điều tốt mai,
bình yên, sức khỏe và thịnh vượng quả mãng cầu là quả đầu tiên được chọn để người
dân miền Nam chọn để chưng vào mâm ngũ quả ngày tết. Những quả mãng cầu với lớp
gia nở căng, da xanh bóng tượng trưng cho sự sung túc, đủ đầy trong năm mới,
giúp cho gia chủ có thêm tài lộc, công việc làm ăn cũng suôn sẻ hơn.
Sung: sự mong cầu một cuộc sống sung túc vào ngày đầu năm
mới. Những quả sung tròn đẹp, mọc khít chặt nhau thể hiện cho sự gắn kết, no ấm,
thịnh vượng trong gia đìnhầu mong sức khỏe và tiền bạc sung túc.
Dừa: Đọc chệch là "vừa", nghĩa là không
thiếu thốn.
Đu đủ: Mong ước này không chỉ muốn nói lên đời sống
vật chất tiền tài, mà còn là khao khát muốn có được cuộc sống tinh thần ấm áp,
viên mãn..
Xoài: theo cách phát âm quen thuộc của người miền
nam sẽ được nhiều người nghe là "xài", nên đây được xem là loại quả
chứa đựng niềm mong mỏi của người dân muốn có được của cải để tiêu xài được đầy
đủ, không phải thiếu thốn. Hay cao sang hơn, đó là cuộc sống dư giả, tiêu xài
không lo không nghĩ.
3. Mâm ngũ quả miền Trung
Người miền Trung thường không quá khắt khe về loại quả,
chủ yếu có gì cúng nấy, quan trọng là sự tươi ngon và lòng thành kính.
Chuối: Tượng trưng cho sự sum vầy, ấm no.
Thanh long: Rồng mây gặp hội, tài lộc dồi dào.
Dưa hấu: Tròn đầy, may mắn.
Đu đủ: Đủ đầy, sung túc (đủ đầy tài lộc).
Mãng cầu: Cầu chúc điều tốt đẹp, sung túc.
Dứa (Thơm): Cầu mong hạnh phúc, phát đạt (tùy vùng
miền có thể khác).
Cam, Quýt: Tài lộc, phú quý.
Sung: Sung túc, viên mãn.
Xoài: Làm ăn thuận lợi (phát tài).
4. Một số lưu ý quan trọng cho Tết
Chọn quả: Nên chọn quả xanh hoặc chín vừa để trưng
được lâu suốt những ngày Tết. Tránh chọn quả đã quá chín vì dễ bị hỏng, thu hút
côn trùng trên bàn thờ.
Làm sạch: Dùng khăn ẩm lau sạch vỏ quả thay vì rửa
trực tiếp dưới nước để tránh quả bị úng nước ở cuống.
Sắp xếp: Đặt những quả nặng, to ở dưới làm trụ; những
quả nhỏ, nhẹ đan xen vào các khoảng trống phía trên để tạo sự vững chãi và thẩm
mỹ.
Đăng nhận xét
Thông Tin Liên Hệ